Verslag overleg 6 juli 2021 VMSZ-Landelijk MiS - team

Verslag van het bestuur naar aanleiding van het online overleg tussen het Landelijke MiS-team, de VMSZ en de MfN dd. 6 juli 2021 van 14.00 – 15.30 uur door Antonietta Pinkster.


Het landelijk team is bezig met een PIA (Privacy Impact Assessment) MiS.

De PIA ziet op de vraag: met welk doel en op welke wijze verstrekt en bewerkt het mediationbureau gegevens, aan wie worden die verstrekt en van wie worden die ontvangen en hoe lang bewaar je deze gegevens.


Er zullen verwerkersafspraken gemaakt moeten worden met ketenpartners (en verwerkersovereenkomsten gesloten worden met de strafmediators. In dit kader komt er aandacht voor de bewaartermijnen voor mediators.


Mediators moeten voor hun aansprakelijkheidsverzekering en bij eventuele klachten kunnen terugvallen op onderliggende stukken. Hierover zullen afspraken gemaakt worden in de verwerkersovereenkomsten met de mediator. Een mogelijkheid is ook dat het opvragen van stukken voor de mediators gewaarborgd is ingeval van een aansprakelijkstelling of een klacht.


De mediation (start) overeenkomst is besproken.

De laatst vastgestelde mediation (start) overeenkomst dateert van augustus 2020 – deze overeenkomst wordt door de MB’s aan partijen verstrekt. Ingevolge artikel 5 onder b van de Inschrijvingsvoorwaarden Mediators 2021 van de Raad voor de rechtsbijstand dienen de mediators van deze overeenkomst gebruik te maken.


Destijds is afgesproken dat deze overeenkomst een “levend document” is en voortschrijdend inzicht kan meebrengen dat deze versie opnieuw geactualiseerd wordt.

Enkele mediators hebben aangegeven dat de startovereenkomst deze overeenkomst aangepast zou moeten worden. Kort weergegeven wordt de huidige startovereenkomst te juridisch gevonden en/of te lang, met overbodige bepalingen. Afgesproken is dat de VMSZ het voortouw zal nemen. Wanneer er vanuit de vereniging consensus is, zal het resultaat aan het landelijk en aan de MfN voorgelegd worden, na akkoordbevinding zal die versie vervolgens de standaard kunnen worden.

Het bestuur zal de leden op korte termijn nader informeren.

Het landelijk MiS-team geeft aan dat een zekere stroomlijning in de opbouw van de slotovereenkomst de lezers (rechter en officier) wel zou helpen: waar wordt het herstel beschreven, wat zijn de afspraken. De SSR Leergang heeft uitgewezen dat de diversiteit aan slotovereenkomsten enorm is en het soms zoeken is tussen de bepalingen wat relevant is voor de verwijzer. Als VMSZ begrijpen we die behoefte wel, en zien we ook wel de toegevoegde waarde van een slotovereenkomst met “een gezicht” in het strafdossier. Die discussie willen we t.z.t. binnen de vereniging ook oppakken, waarbij het bestuur er aan denkt daarbij ook het gesprek over best practice met elkaar aan te gaan. 

Er is gesproken over de vergoeding aan de mediators. Voor 2021 is de begrotingsaanvraag (al) gedaan,

er is gerekend met het huidige tarief waarbij is aangegeven dat deze dateert uit 2013 en dringend aan indexering toe is. Daarbij is gewezen op de toekenningsbrief van de minister vorig jaar waarin hij aangeeft dat hij open staat voor een verkenning hoe gekomen kan worden tot een stabiele en bestendige vergoedingssystematiek.

Wat ons (VMSZ) betreft liggen er drie punten m.b.t. de vergoeding: 1. een vaste vergoeding komt voor “no-show”

2. op zeer korte termijn: indexering van de vergoeding

3. verhoging van de vergoeding


Verder heeft de VMSZ zelf een brief aan J&V (Marito Hoeksema) gestuurd met een verzoek om indexering. Dit verzoek is niet gehonoreerd, in reactie hierop heeft de VMSZ om een toelichting gevraagd (maar nog niet ontvangen). Het bestuur zal Mw Hoeksema nu om een afspraak vragen, om het punt van de vergoeding te bespreken. Ter sprake is gekomen een ontwikkeling dat een mediation soms wordt geïnitieerd door een advocaat buiten het MB om. Het MiS-team vindt dit zorgelijk als dit wordt uitgevoerd door een MiS-mediator die op de lijst staat, zonder dat gebeurt met de waarborgen van het kwaliteitsconcept (verwijzend ovj of rechter die op de uitkomst wacht, neutrale rol MB/ commitment check en waken voor secundaire victimisatie, kosteloos voor beide partijen, duo’s, terugkoppeling in de strafzaak). Daarbij lijkt het niet passend binnen de gedragsregels dat een MfN registermediator door een advocaat van verdachte gevraagd en betaald zou worden. De onpartijdigheid, neutraliteit en onafhankelijkheid van de mediator kunnen hierdoor in het geding komen.


We zullen het onderwerp binnen de vereniging oppakken.

Er werd inzicht gegeven in de landelijke cijfers. Er zijn een paar arrondissementen die een boven gemiddeld aantal verwijzingen hebben (Gelderland, NH en MNL) en een paar arrondissementen met een onder gemiddeld aantal (NN en Limburg). Dit laatste heeft o.a. te maken met andere (OM) initiatieven in de regio. In Limburg is wel een verdubbeling van het aantal zaken t.o.v. het jaar daarvoor te zien, en bekend is dat de OM-bemiddelaar met pensioen gaat. Ook heeft de contactpersoon mediation bij het OM Limburg voorlichting gegeven. De verwachting is dat de cijfers in Limburg verder gaan aantrekken.

In Noord Nederland zijn er afspraken gemaakt met de Raad voor de Kinderbescherming dat lopende strafzaken niet langer aangemeld worden bij PH. In Noord Nederland heeft het OM verder ook andere initiatieven als het “stopgesprek” en “Justitie in de bus”

Er wordt een aantal pilotprojecten besproken. De wettelijke basis voor deze projecten wordt geboden door een aparte regeling, die wordt opgenomen in het Vierde Boek van het huidige Wetboek van Strafvordering.


De nieuwe regeling in de Innovatie wet creëert een extra afdoeningsbevoegdheid voor de strafrechter: de bevoegdheid om de zaak inhoudelijk niet verder in behandeling te nemen.

Dat kan door vanaf de zitting te verwijzen naar mediation en deze:

  1. onder auspiciën van het OM te laten plaatsvinden waarbij meteen de niet-ontvankelijkheid wordt uitgesproken (de zaak gaat dan naar mediation en komt in beginsel niet meer terug bij de rechter) of

  2. de zitting aan te houden en de uitkomst van de mediation op de tweede zitting te bespreken.

  3. ook is het mogelijk dat de officier in aanloop naar de zitting heeft verwezen en de uitkomst van de mediation op zitting wordt besproken. Op grond van een positieve uitkomst van de mediation kan - vanaf de rechter besluiten de zaak verder niet inhoudelijk te behandelen, als de OvJ en de verdediging daarmee instemmen. De rechter zal dan de (herstelbare) niet-ontvankelijkheid van het openbaar ministerie uitspreken. De Innovatiewet gaat in per 2022 en loopt tot en met 2023. Er zullen twee mediationpilots plaatsvinden om met deze afdoeningsmodaliteit te experimenteren. Zo zal een reeds geplande pilot ‘andere aanpak verkeerszaken’ in het arrondissement Zeeland West-Brabant worden gecombineerd met de innovatiewetpiloten start een pilot in strafzaken van verdachten van 12-23 jaar in het oosten; het Parket Oost-Nederland en de rechtbanken Overijssel en Gelderland hebben recent ingestemd met deze pilot.

De samenwerking MiS/PH en praktische uitwerking Beleidskader onder leiding van J&V krijgt een steeds betere vorm. Aanmeldingen bij PH in lopende strafzaken worden daarbij doorgezet naar het MB. Hiervoor wordt een werkwijze ontwikkeld en er vindt op regelmatige basis een casusoverleg plaats.

De VMSZ heeft Marito Hoeksema gevraagd om mee te lezen op de praktische uitwerking die n.a.v. het beleidskader gemaakt wordt; het betreft een informatieblad om het veld te informeren wanneer MiS en wanneer PH kan worden ingezet. Dit zal gepubliceerd worden door JenV op een website van de rijksoverheid.


Wij hebben een korte terugkoppeling gegeven van onze Kwaliteitsbijeenkomst van 19 mei jl.

Uit de bijeenkomst volgde (in grote lijnen) dat de feedback in de eerste plaats in een veilige omgeving van collega’s onder elkaar plaats behoort te vinden. Dat staat los van evaluatie door het MB. We hebben gewezen op de evaluatiegesprekken die vroeger ook voor mediation naast rechtspraak gedaan werden, dat zou met MiS-mediators ook kunnen.

Op dit moment zijn er 97 MiS-mediators die aan de voorwaarden voldoen. Die staan allemaal slechts in 1 arrondissement op de lijst. Gezien het vaste budget is er geen reden om dit aantal uit te breiden. Arrondissementen met weinig mediators maken om die reden sinds vorige jaar vaker gebruik van mediators uit een aangrenzend arrondissement (nabijheidbeginsel/ lenen bij de buren)


We hebben de leidraad MiS voor de peerreviewers besproken. In de praktijk is hier nog weinig ervaring mee en ligt het accent van een review op andere zaken dan MiS. Zodra de VMSZ het beroepsprofiel gereed heeft (streven is op het lustrum van 17 september) zou dat in de peerreview voor MiS-mediators meegenomen kunnen worden.


Het bestuur zal de leden nader informeren over de actiepunten die bij de vereniging liggen.